Çigong Nedir ?

Çigong (Chi Kung veya Qigong diye de yazılır) Çin kökenli bir zihin-beden-enerji çalışmasıdır.  Basit hareket ve duruşların, nefesin ve farkındalığın koordineli olarak uygulandığı  bütünsel egzersizlerin genel adıdır. Geleneksel çin tıbbının, bitkiler,  akupunktur ve masajla birlikte temel uygulamalarından bir tanesidir. Geçmişi, eski metinlere göre 4000 yıl öncesine, 1975 yılında Çin'de keşfedilmiş arkeolojik buluntulara göre 5000 yıl öncesine  dayanır.*  

Sağlığı iyileştirme ve koruma amacıyla yapılmasının yanısıra; kendini tanıma, farkındalığı artırma,  savaş sanatları için temel oluşturma, maksimum performans ve kapasite elde etme amaçlı da çalışılır.

Çi (chi/qi) nefes, hava ve yaşam enerjisi gibi anlamlara gelir. Gong (gung/ kung) ise zamanla kazanılan erdem, başarı, beceri anlamlarındadır.

Çigong canlandırıcı, dinginleştirici ve bütünleştirici etkilerine ek olarak sağlığı iyileştiririr ve korur, enerjiyi, nefes kapasitesini, farkındalığı artırır,enerji tıkanıklıklarını ve blokajları açar,  dengeyi, refleksleri ve odaklanmayı geliştirir.

                                             

                                                                    İstanbul  Toastmasters Kulübü Çigong Konuşması

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
                            

                                                                                                 Pekin'de parklar ve egzersiz

 

 

 

 
 
                                       Çi ve Çigong hakkındaki youtube oynatma listesi
Çi ve Türkçesi

  ( Vietnamcada  khí , Korecede gi,  Japoncada ki ) evrendeki tüm nesneleri oluşturan en temel maddi varlıktır. Çi sözlük anlamı olarak "nefes",  "hava" veya "gaz" ve mecazi olarak da enerji, yaşam gücü, enerji akışı şeklinde tercüme edilir. Çi geleneksel çin tıbbı ve savaş sanatlarının merkezindeki prensiptir.

Çi benzeri kavramlar birçok kültürde bulunabilir; hint kültüründe prana, eski Yunanda pneuma, Hawai kültüründe mana gibi.

Bir çok kültürde ifade bulmuş bu kavrama Türk kültüründe de işaret eden bir sözcük var mıdır acaba ?

Türkçe'de çi'yi en uygun şekilde karşılayabilecek sözü bulmak istersek, eski/öz Türkçe'de nefese karşılık gelen sözcükleri bulmaya çalışarak başlayabiliriz.

Türkçenin bilinen en eski sözlüğü  Dîvânu Lugâti't-Türk'e baktığımızda ruh ve nefes anlamına gelen sözcüğün "tın" olduğunu görebiliriz.

tın :   تن 

Ruh ve nefes.

"Çok da tın" diyebilirsiniz :)

Bakalım eskiden nefese karşılık gelen bu  sözün başka izlerini dilimizde bulabilecek miyiz ?

Etimoloji sözlüklerine baktığımızda, günümüzde canlılığını koruyan, dinç, dingin, dinlenmek ve canlı gibi sözcüklerin tın'dan geldiğini görüyoruz.

Dinç, dingin, dinlenmek, canlı  sözcükleri  tın kökünden gelmektedir.

Tınç --> dinç

Tınlanmak-->dinlenmek

Tınlığ-->canlı

Dinç, dingin, dinlenmek gibi sağlıkla doğrudan ilişkili sözcüklerin,  çi'ye eski Türkçede karşılık gelen sözcükten türemesi, Çigongun  etkileri göz önünde bulundurulduğunda, oldukça anlamlıdır.

Yine eski Türkçe metinlerde geçen "tını çıkmak", "tını üzülmek" deyimleri günümüzde canı çıkmak, nefesi kesilmek şeklinde kullanılmaktadır.

Yukarıdaki örneklere baktığımızda tın sözünün günümüzde yerini can sözcüğüne bıraktığını anlıyoruz.

Türk dil kurumu sözlüğüne göre can sözcüğünün anlamı:

Can   Köken: Far. 

1. Ruh. 2. Güç, dirilik, 3. İnsanın kendi varlığı, özü, 4. Gönül. 5. Çok içten, sevimli, şirin kimse.

Evet, yukarıdaki bilgiler ışığında Çi'nin günümüz Türkçesindeki en uygun karşılığının can olduğunu söyleyebiliriz.

 
Geleneksel Çin Tıbbı ve Teorileri 

Geleneksel çin tıbbı insan bedenini organik bir bütün olarak ve insanla doğa arasındaki ilişkiyi de ayrılmaz bir birlik olarak görür. Tüm organlar fizyolojik olarak ilişkilidir ve patolojik olarak birbirinden etkilenirler.  Birbirlerine meridyenlerle yani canın dolaştığı hat-ağ'larla bağlıdırlar.

Bedenin çevreyle ilişkisine örnek verecek olursak, yazın beden gevşektir, gözenekler açıktır ve terleme vardır. Kışın ise beden sıkıdır, gözenekler kapalı ve terleme yerine su metabolizmasını dengelemek üzere idrar atımı fazlalaşır.

Yin-Yang Teorisi

Yin ve yang, nesnelerin ya da doğal olayların zıt fakat birbirine bağımlı özelliklerini özetlemek üzere kullanılan terimlerdir. Zıtlık ve birlik anlamlarını içerirler. Sözlük anlamları, güneşe bakan taraf ve gölgedeki taraf'tır.  Dinamik-statik, içsel-dışsal, yükselen-alçalan, sıcak-soğuk, parlak-sönük, soyut-somut gibi zıtlıklar örnek verilebilir.

Basit Sorular (Suwen) kitabının 5. bölümünde, "Yin ve yang, yer ve göğün kanunlarıdır, herşeyin ana çerçevesidir, değişimin ebeveynidir, yaşam ve ölümün kökü ve başlangıcıdır ve tüm gizemlerin kaynağıdır" der. Evrendeki herşey ve olgu,  yin ve yang kategorilerinde genelleştirilebilir. Bedende de yin ve yang arasındaki denge bozulduğunda hastalık ortaya çıkar. Prof. Shui Yin Lo'ya göre yin ve yang insan bedenindeki moleküllerdeki - ve + yükler olarak açıklanabilir. Batı tıbbı insan bedenini moleküler sevide, Çin tıbbı ise elektron yani - ve + yükler seviyesinde incelemektedir. Dolayısıyla temel tedavi prensibi yin ve yang arasındaki dengeyi tekrar kurmaktır.

5 Element Teorisi

Ağaç, ateş, toprak, metal ve su, doğadaki herşeyin hareketinin ve değişiminin sınıflandırılabileceği 5 temel kategoridir.

Enerjinin de 5 temel hareketi vardır. 

 

 

Metal maddelerin en yoğun formudur. Metal enerjisinin karakteristik hareket yönü içe doğrudur. diğer enerjileri kendine doğru çeker ve kuvvetleri bir arada tutar. Ayın küçülme evresiyle ilişkilidir.

Su enerjisinin yönü aşağı doğrudur. Yeniden oluşmanın enerjisidir. Yeni ay gibidir, karanlıktır ama ışığa dönüşmek üzeredir.

Ağaç enerjisi ağaç gibi dışa doğru genişlemeyi sembolize eder. Ayın dolma evresiyle ilişkilidir, çevreyle denge içinde olmayı ve içerdeki fonksiyonların uyumunu sağlar.

Ateş enerjisi, tüm organlara duygusal, zihinsel ve ruhsal gücünü veren ışınım enerjisidir.

Toprak enerjisi yatay yönde hareket eder. Hareketi dairesel ve dışa doğrudur. Değişimin enerjisidir.

Besleme, Tüketme, Denetleme, Suistimal süreçleri enerjiler/unsurlar arası ilişkilerde yaşanabilecek döngülerdir. Tüm unsurlar karşılıklı olarak bu döngüler ilişkisiyle birbirine bağlıdır. Temel döngü şöyledir: Ağaç-Ateş-Toprak-Metal-Su-Ağaç. İlkesel olarak denetimsiz besleme gelişemez, beslemesiz denetim etkili olamaz. Besleme ve denetim uyum içindeyken döngü yol alır.

Besleme ve Tüketme Döngüsü: "Ana ve Çocuk" ilişkisi olarakta anılır. Örneğin: ağaç, Ateşi beslerken eş zamanlı Ateş de Ağacı tüketir. Benzer olarak Ateş, Toprağı beslerken Toprak da Ateş'i tüketir ve sırayla diğer unsurları takip ederek döngü tamamlanır. Besleyen unsur "Ana", tüketen unsur ise "Çocuk" olarak görülür. Besleme döngüsünün tersine ilerleyen yön ise Tüketme Döngüsü'dür.

Besleme Döngüsü: Ağaç-->Ateş; Ateş-->Toprak; Toprak-->Metal, Metal-->Su, Su-->Ağaç'ı besler.

Tüketme Döngüsü: Ağaç-->Su, Su-->Metal, Metal-->Toprak, Toprak-->Ateş, Ateş-->Ağaç'ı tüketir.

Denetleme Döngüsü: Ağaç-->Toprak, Ateş-->Metal, Toprak-->Su, Metal-->Ağaç, Su-->Ateş'i denetler

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Çigong Türleri Nelerdir ?

 

Geleneksel çin tıbbı eğitimi veren üniversitelerde okutulan "Chinese Medical Qigong" adlı kitaba göre yaygın çigong türlerinden bazıları aşağıdadır:

6 İyileştirici Ses                      Liu Zi Jue                       Six Syllable Formula or Six Healing Sounds Qigong 

8 Brokar                                Ba Duan Jin                    Eight Pieces of Brocade 

Kas Tendon Değişim Klasiği   Yi Jin Jing                        Muscle Tendon Changing Classic 

5 Hayvan                               Wu Qin Xi                       Five Animal Play 

Ağaç Duruşları                       Zhan Zhuang                   Standing Post Qigong or Standing Meditation 

Sağlığı Koruma                      Bao Jian Gong                 Health Preservation Qigong 

Rahatlama                             Fang Song Gong             Relaxation Qigong 

İçsel Besleyici                         Nei Yang Gong               Internal Nourishing Qigong 

Güç Verici                              Qiang Zhuang Gong        Roborant Qigong 

5 Element                             Wu Xing Zhang               Five Element Palm 

Özgün Çi Dolaşım Yöntemi     Zhen Qi Yun Xing Fa      Genuine Qi Circulation Method 

Yeni Çigong Terapisi              Xin Qi Gong Liao Fa        New Qigong Therapy 

 
Ağaç Duruşları (Zhan Zhuang)

“Zhan zhuang” şeklinde yazılan ve “can cuan” şeklinde telafuz edilen ağaç duruşları, ayakta belli pozisyonlarda sabit durarak yapılan geleneksel bir çigong türüdür.

İçsel kungfu çalışmalarında bedenin doğal potansiyelini ortaya çıkarmak ve geliştirmek amaçlı yapılmasının yanı sıra, klinik çalışmalarla ortaya koyulduğu gibi hastalıkların tedavisinde ve sağlığın korunmasında da oldukça etkili bir yöntemdir.

 

 

Çalışmanın temelini, bedenin doğru hizalanmasıyla zihin ve nefes farkındalığın geliştirilmesi  oluşturur. Doğru çalışıldığında, bedendeki çi/can/enerji dolaşımındaki  blokaj ve tıkanıklıkların giderilmesini sağlar. Bedendeki normalleştirici etkileri sayesinde alışkanlıksal gerilimler ve doku kısalması/uzaması gibi durumlar giderilerek beden  en üst düzey doğal işlevselliğini tekrar kazanır.

Ağaç Duruşları Çigong Sistemi (Zhan Zhuang Chi Kung/ Qigong)

 

 

 

Ağaç Duruşları Çigong sistemi, temelinde geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan ağaç duruşları bulunan, Wang Xiang Zhai'nin kurduğu, Yu Yong Nian ve Lam Kam Chuen'in geliştirdiği, savaş ve sağlık sanatıdır.

 

Bu sanatın kurucusu Wang Xiang Zhai, son dönemlerinde, ağaç duruşlarının hastanelerde tanıtarak kullanılmasını sağlamıştır. Sanata, sağlıkla ilgili potansiyelini geliştirmek için budist ve taoist teoriler eklenmiştir. Günümüzde bu sanat sağlık yönüyle Zhan Zhuang Chi Kung, Savaş yönüyle Da Cheng Chuan olarak bilinir.

Normal egzersizler genelde kaslarınızı çalıştırır ve sizi sınırlarınıza kadar esnetir. Ağaç duruşları çigong sistemi, bununla birlikte, kaslarınızı ve zihninizi hareket etmeden rahatlatmaya odaklanır. Zamanla duruşlar, araba sürmek veya müzik aleti çalmak gibi doğal beceri haline dönüşür. Başlangıçta hareketlerinizi kontrol edemeyebilir ve doğru durabilmek için fazla konsantre olmak zorunda kalabilirsiniz. Bununla birlikte, yeterince antreman yaptıktan sonra ve bu sistemin mantığını anladıktan sonra, herşey doğal hale gelir. Eş zamanlı olarak doğal yetenekleriniz gelişir. Bu sanatın temel mantığı, bedeninizin optimum düzeyde verimli olabilmesi için,  bedeninizin yanlış duruş ve hareket alışkanlıklarından kurtulmasıdır. 

 
 
 
 
 
 
 
Ba Duan Jin (8 Brokar / 8 Değerli Hazine )
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Dachengchuan  (Yiquan, I Chuan, )
Nadir bilinen ve popülerliği artmakta olan savaş sanatlarından biri olan DaChengChuan, Çin kökenli bir tür Kungfu'dur.  Çalışmalarında özellikle farkındalık ve zihne vurgu yaparak, mükemmel zihin beden koordinasyonu geliştirir ve insanın doğal potansiyelini açığa çıkarır. 

Çin kökenli bir çok savaş sanatında temel çalışma olarak  Ağaç Duruşları kullanılır.

İçsel savaş sanatlarında ise, ağaç duruşları daha büyük rol oynar; çalışmaların yarısı ağaç duruşlarıyla geçer. Bu sanatlara örnek olarak Tai Chi Chuan, Hsing I Chuan ve Pa Kua verilebilir. Dachenqchuan'ın omurgasını ağaç duruşları oluşturduğu için bu içsel sanatlardan da sıyrılır. Yapısı ve hareketlerini ağaç duruşları çalışmalarıdır. Önceleri Da Cheng Chuan I Chuan olarak bilinirdi. Dacheng chuan büyük başarı anlamındadır. Büyük Usta wang xiang zhai'nın yıllar süren çalışma ve araştırmalarının eseridir.

Da Cheng Chuan çalışmalarını aşağıdaki 7 unsur oluşturur.  

  • Zhan Zhuang (Standing Like a Tree), Ağaç Duruşları 

  • Shih Li (Power Testing), Güç testi

  • Tsou Pu (Walking Chi Kung), Yürüyüşler

  • Fa Li (Power Explosion), Güç patlaması

  • Tui Shou (Circling Hands), El itme

  • Shih Zhan (Freestyle Combat) and Serbest dövüş 

  • Jian Wu (Spontaneous Power Expression). Enerji dansı

 

En güçlü savaş sanatlarından biri olan dachenchuan'ın faydalarını hayatınızda ve işinizde de görürsünüz. Zihin ve bedeniniz istisnai şekilde tetikte olur. Zihinsel ve duygusal becerileriniz tazelenir. Baskıya çok daha dirençli olur ve hastalık ve incinmeleri daha kolay atlatırsınız.

Geleneksel bir dao yin türü olan Ba Duan Jin'in tarihi, Song hanedanına kadar uzanmaktadır (960-1279).
Basit ve sağlığa oldukça olumlu etkileriyle Çin sağlık kültürünün değerli mücevherlerinden biridir. Baduanjin'in solunum sistemini, uzuvları, eklemlerin esnekliğini, sinir sistemini ve genel dengeyi güçlendirdiği araştırmalarla kanıtlanmıştır. Kardiyovasküler fonksiyonları geliştirir, kemik erimesi ve koroner arter hastalığı gibi hastalıkların tedavisinde yardımcıdır. Bağışıklık sistemini bir seviyeye kadar güçlendirir, yaşlanma sürecini geçiktirir ve zihinsel sağlığı geliştirir.
Dengeli bir duruş temelinde yumuşakca, sakince ve uzuvları incelikle uzatarak yapılan 8 hareketten oluşur. Ağaç duruşları çigong sisteminin önemli ve destekleyici bir çalışmasıdır.